ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
12/03/2025
Διασφαλίζοντας το βέλτιστο συμφέρον των ασυνόδευτων ανηλίκων μέσα από την οπτική της Επιτροπείας
Ολοκληρώθηκε το συνέδριο με τίτλο «Από τη σκιά στην ασφάλεια: Βιώσιμες λύσεις για τα ασυνόδευτα παιδιά μέσα από την οπτική της Επιτροπείας» που διοργάνωσε η ΜΕΤΑδραση με τη στήριξη του Family For Every Child, στο Αμφιθέατρο της Εθνικής Πινακοθήκης, στις 10 Μαρτίου 2025. Η μεγάλη συμμετοχή και η ευρεία εκπροσώπηση της Πολιτείας και των φορέων, ανέδειξαν το πόσο καίριο ζήτημα είναι η αποτελεσματική προστασία των ασυνόδευτων παιδιών και ο κομβικός ρόλος του θεσμού της Επιτροπείας. Χαιρετισμό απηύθυναν η Υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, κυρία Σοφία Βούλτεψη και η Αντιπρόσωπος του Ύπατου Αρμοστή του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα, κυρία Maria Clara Martin.
Ποιες είναι οι επιπτώσεις στα ασυνόδευτα παιδιά, στους φορείς που έχουν αναλάβει τη φροντίδα τους, στις ήδη υπερφορτωμένες υποδομές της χώρας υποδοχής, από την καθυστέρηση τοποθέτησης των παιδιών σε πλαίσιο που αποτελεί τη βέλτιστη λύση για την περαιτέρω πορεία τους; Ποιες είναι οι ειδικότερες προκλήσεις, τόσο στα σημεία εισόδου, όσο και στην ενδοχώρα;
Πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος της Επιτροπείας για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των ασυνόδευτων παιδιών και κατά πόσο ο θεσμός αυτός ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του Νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο;
Αυτά ήταν μερικά από τα βασικά ερωτήματα που απαντήθηκαν στο συνέδριο, φωτίζοντας πτυχές που ελάχιστα έχουν αναδειχθεί, παρότι είναι καθοριστικής σημασίας.
Στο συνέδριο, για πρώτη φορά παρουσιάστηκαν τα ευρήματα της έρευνας της ΜΕΤΑδρασης για τις οικογενειακές επανενώσεις (Δουβλίνο III) που αφορά την περίοδο 2015-2023, μέσα από τα οποία προκύπτει ότι το 30 με 40% των ασυνόδευτων παιδιών που φτάνουν στην χώρα μας, είναι περιπτώσεις οικογενειακής επανένωσης με συγγενείς τους σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αναδείχθηκε πώς η έλλειψη κοινών, σταθερών κριτηρίων για την αποδοχή των αιτημάτων επανένωσης, δίνει τη δυνατότητα στις χώρες προορισμού των παιδιών, να απαιτούν από τις χώρες υποδοχής επιπλέον γραφειοκρατικές διαδικασίες, συχνά υπερβολικές, με αποτέλεσμα την αδυναμία ανταπόκρισης και την «ακύρωση» των επανενώσεων των παιδιών.
Επίσης για πρώτη φορά, στο συνέδριο παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα από την εφαρμογή του Εθνικού Συστήματος Επιτροπείας που ξεκίνησε το 2024 και το οποίο υλοποιείται σε στενή συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας και με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μέσα σε ένα έτος, το 87% των ασυνόδευτων παιδιών στη χώρα μας απέκτησε τον δικό του εντεταλμένο Επιτροπείας, τον άνθρωπο που μεριμνά για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων και για το βέλτιστο συμφέρον του. Συνολικά, 4.978 ασυνόδευτα παιδιά υποστηρίχθηκαν από τον θεσμό της Επιτροπείας, εκ των οποίων τα 3.505 από τους εντεταλμένους Επιτροπείας της ΜΕΤΑδρασης ως συντονιστή εταίρο.
Παράλληλα, συζητήθηκαν προτάσεις προς βελτίωση και παρουσιάστηκαν οι προκλήσεις αναφορικά με την εφαρμογή του θεσμού της Επιτροπείας: Η καθυστέρηση ορισμού εντεταλμένου για το παιδί, η κρίσιμη τήρηση των προθεσμιών για τις περιπτώσεις οικογενειακής επανένωσης, η επίλυση των γραφειοκρατικών ζητημάτων, η σταθερότητα χρηματοδότησης, ήταν μερικά από τα βασικά προβλήματα που αναφέρθηκαν. Ένα επιπλέον σημείο προβληματισμού που συζητήθηκε έντονα, υπήρξε η γενική παραδοχή ότι, όταν ο αριθμός αφίξεων των ασυνόδευτων παιδιών είναι μεγάλος και οι θέσεις στις δομές φιλοξενίας δεν επαρκούν, θα πρέπει άμεσα να ενεργοποιείται ο μηχανισμός αλληλεγγύης που προβλέπεται στο Νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, ώστε τα παιδιά να μην συσσωρεύονται σε ακατάλληλες συνθήκες σε καμπ, όπως συμβαίνει σήμερα στη Σάμο και στη Μαλακάσα, αλλά να μετεγκαθίστανται άμεσα σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παρά τις όποιες προκλήσεις και τα προβλήματα, όπως ανέφερε η Πρόεδρος της ΜΕΤΑδρασης, Λώρα Παππά, είναι θετικό ότι βλέπουμε τη Γενική Γραμματεία Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας να προσπαθεί θεσμικά πλέον, να επιλύσει προβλήματα που υφίσταντο για πολλά χρόνια.
Καθώς από την 1η Ιουλίου του 2026 αναμένεται να τεθεί σε ισχύ το Νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει ήδη ξεκινήσει την εφαρμογή του θεσμού της Επιτροπείας, αποτελεί μία αδιαμφισβήτητη επιτυχία, τόσο σε εθνικό, όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, ο ρόλος του εντεταλμένου Επιτροπείας θα εξακολουθήσει να είναι κομβικής σημασίας, με την ευχή όλων να ενδυναμωθεί ακόμα περισσότερο και να οδηγήσει κάθε ασυνόδευτο παιδί «από τη σκιά στην ασφάλεια».
