της Ιωάννας Φωτιάδη
«Να σου πω τι μάθαμε σήμερα στο σχολείο;». Αυτή είναι η -ρητορική- ερώτηση που απευθύνει όλο καμάρι ένα 8χρονο κοριτσάκι σε μια συνομήλική της, ενώ παίζουν στον Ελαιώνα. Το περιστατικό είναι ενδεικτικό του ενθουσιασμού που διακατέχει τα προσφυγόπουλα, που από τις 17 Ιουνίου συμμετέχουν στο θερινό εκπαιδευτικό πρόγραμμα της ΜΕΤΑδρασης «Βήμα στο Σχολείο/Step2School», στο πλαίσιο του προγράμματος «Ανοιχτά Σχολεία» που υλοποιεί ο Δήμος Αθηναίων με αποκλειστικό δωρητή το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.
Ο ενθουσιασμός είναι εύλογος, αφού η πλειονότητα των ανήλικων προσφύγων δεν είχε πρόσβαση στο εκπαιδευτικό σύστημα τη σχολική χρονιά 2016-17. Για πολλά, μάλιστα, παιδιά από τη Συρία η προηγούμενη χρονιά δεν ήταν η πρώτη χωρίς σχολείο, αφού λόγω των εχθροπραξιών στην πατρίδα τους είχαν διακόψει νωρίτερα τη φοίτηση ή δεν την είχαν καν αρχίσει. «Οι δράσεις εντός των κέντρων φιλοξενίας είναι πολύ βοηθητικές, αλλά είναι ακόμα πιο σημαντικό το παιδί να παίρνει τη σάκα του, να φεύγει και να περνά ένα επτάωρο σε ένα τυπικό σχολικό περιβάλλον» σημειώνει η πρόεδρος της ΜΕΤΑδρασης», κ. Λώρα Παππά, «μόνο το 12-15% των παιδιών κατάφερε φέτος να φοιτήσει στα ελληνικά σχολεία». Όπως υπενθυμίζει, «στην Τουρκία το αντίστοιχο ποσοστό είναι 60%». Το στοίχημα, επομένως, ήταν τα παιδιά να αποκτήσουν εκ νέου την ικανότητα της συγκέντρωσης και της πειθαρχίας, γνώση των ορίων τους αλλά και των κανόνων ενός σχολείου. «Φιλοδοξούμε να προετοιμάσουμε τα παιδιά κατάλληλα, ώστε να ξεκινήσουν το σχολείο τον Σεπτέμβριο».
Προς το παρόν, κάθε πρωί περίπου διακόσιοι ανήλικοι, από 6 έως 17 ετών, μόνοι τους ή συνοδεία των γονέων τους ή των μελών του Δικτύου Επιτροπείας Ασυνόδευτων Ανηλίκων της ΜΕΤΑδρασης, επιβιβάζονται στα μέσα μεταφοράς, προκειμένου να φτάσουν στο σχολείο που τους φιλοξενεί. «Εδώ διδάσκουμε ελληνικά, μαθηματικά, πληροφορική, γυμναστική, αγγλικά, ενώ πολλά εξ αυτών παρακολουθούν και μαθήματα γερμανικών» αναφέρει στην «Κ» η επιστημονικά υπεύθυνη, Κωνσταντίνα Τσιλομελέκη, που μαζί με άλλους εκπαιδευτικούς, έχει αναλάβει εθελοντικά τη διδασκαλία. «Εντάξαμε τα γερμανικά, καθώς μεγάλο ποσοστό των μαθητών πρόκειται να μεταβεί σε κάποια γερμανόφωνη χώρα, μέσω της μετεγκατάστασης ή οικογενειακής επανένωσης». Παράλληλα με τους μικρούς, εκπαιδεύονται και οι μεγάλοι. «Παραδίδουμε στους γονείς, που έχουν μαζί με τα παιδιά διασχίσει σχεδόν όλο το Λεκανοπέδιο, μαθήματα ελληνικών, αγγλικών και γερμανικών» προσθέτει η ίδια. Σε κάθε τάξη, ωστόσο, παρευρίσκεται και ένας «διευκολυντής», ένας διερμηνέας που διευκολύνει τη συνεννόηση μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητών, σε γλωσσικό και πολιτισμικό επίπεδο.
Τα στατιστικά στοιχεία «μαρτυρούν» από μόνα τους την επιτυχία του εγχειρήματος: 200 παιδιά ήδη παρακολουθούν, αλλά έχουν κάνει αίτηση 500 – εξ ου και δρομολογείται προσεχώς και απογευματινή ζώνη μαθημάτων. Εξ αυτών, 50% είναι ασυνόδευτοι ανήλικοι, 20% είναι κορίτσια. «Η επικράτηση των αγοριών είναι λογική, αφού υπερτερούν αριθμητικά» απαντά η κ. Παππά, «επιπλέον, πολλά κορίτσια είναι αναγκασμένα να επιτηρούν τα μικρότερα αδέλφια τους στο σπίτι». Όσοι και όσες περνούν το κατώφλι του σχολείου διακατέχονται από τη δίψα της μάθησης και της ένταξης. «Ο μαθηματικός έχει εντυπωσιαστεί από την πρόοδό τους» μεταφέρει η κ. Τσιλομελέκη. «Είμαστε μάρτυρες μικρών “θαυμάτων”» συμπληρώνει, «τα μοναχικά παιδιά των πρώτων ημερών τώρα παίζουν και γελούν με τους νέους τους φίλους, αλλά και εκείνα που θέλουν να μοιραστούν τις γνώσεις τους – όπως ένα 7χρονο κοριτσάκι που είχε βαλθεί να μάθει στα υπόλοιπα τους στίχους ενός ελληνικού τραγουδιού».
Αυτές οι εικόνες εμψυχώνουν τους εθελοντές. «Ευελπιστούμε να επιλύσουμε ορισμένα ακόμα ζητήματα, όπως τη μεταφορά των μαθητών, καθώς τώρα αλλάζουν πολλές συγκοινωνίες για να φτάσουν έως εδώ» καταλήγει η κ. Παππά, «και την εξεύρεση περισσότερων εθελοντών». Στην προσπάθεια «σύμμαχοι» είναι το Ιδρυμα Α. Γ. Λεβέντη, η Τράπεζα Τροφίμων και ο «Δεσμός».
